NSA wskazał, że zasadniczym zagadnieniem, jakie należy rozstrzygnąć, jest dopuszczalność cesji prawa do odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 1 GospNierU na podstawie przepisu art. 509 § 1 KC. Rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku WSA, NSA podkreślił, że cechą każdego Jak widać, utrata wartości handlowej pojazdu w wielu sytuacjach pozwala ubiegać się o odszkodowanie od swojego ubezpieczyciela. Oczywiście kierowca musi być osobą poszkodowaną, czyli wypadek nie może powstać z jego winy. Całkowicie normalne jest to, że po naprawie auta spada jego wartość handlowa. Utrata wartości handlowej pojazdu a leasing. Nie każdy wie, ale również przy leasingu masz szansę na odszkodowanie z tytułu utraty wartości handlowej pojazdu. Jak wiadomo przy tego typu umowie właścicielem auta jest firma leasingująca (więcej o leasingu konsumenckim przeczytasz w naszym artykule: Leasing konsumencki – czy warto Wniosek o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy to oficjalne pismo składane przez poszkodowanego pracownika lub jego przedstawiciela (np. adwokata lub związek zawodowy) do pracodawcy lub ubezpieczyciela. Celem wniosku jest złożenie formalnego żądania wypłaty odszkodowania za szkody poniesione w wyniku wypadku przy pracy W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 128 ust. 1 ugn wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem, na rzecz osoby wywłaszczonej, odpowiadającym wartości tych praw. W myśl ust. 4 powołanego artykułu odszkodowanie przysługuje również za Znowelizowana w 2019 roku ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przewiduje, że w sprawie o odszkodowanie z tytułu obniżenia wartości gruntu w następstwie uchwalenie planu miejscowego lub jego zmiany od wartości ponad 20.000 zł. pobiera się opłatę stałą w wysokości 1.000 zł. Jeżeli dochodzi do odwrócenia odpisu z tytułu trwałej utraty wartości aktywów finansowych, to ujmuje się je ?w korespondencji z przychodami finansowymi. Reklama Autorka jest junior wartości rynkowej pojazdu przed kolizją lub wypadkiem, zakresu szkód oraz kosztów naprawy, historii eksploatacji pojazdu. W rzeczywistości większość ubezpieczycieli odmawia przyjęcia wniosku o wypłatę odszkodowania z tytułu utraty wartości handlowej pojazdu dla starszych niż: 6 lat – w przypadku samochodów osobowych i terenowych, Tę stratę powinno im wyrównać odszkodowanie z tytułu utraty wartości handlowej. W uchwale z dnia 12 października 2001 r. Sąd Najwyższy orzekł, że „Odszkodowanie za uszkodzenie samochodu może obejmować oprócz kosztów jego naprawy także zapłatę sumy pieniężnej , odpowiadającej różnicy między wartością tego samochodu Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz. U. 2020, poz. 1546) wniosek o odszkodowanie za grunty zajęte pod drogi publiczne nie podlega opłacie skarbowej. Wraz z wnioskiem należy przedłożyć m.in. dokument potwierdzający własność nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. va0CvO. Odszkodowaniakomunikacyjne, wypadek w pracy, utrata wartości mienia, naruszenie dóbr osobistych kom: 723 639 158 Kancelaria Adwokacka Adwokata Piotra Sęk posiada wieloletnie doświadczenie w dochodzeniu odszkodowań i zadośćuczynień. W zakresie spraw odszkodowawczych możemy poszczycić się wieloma sukcesami na rzecz swoich Klientów. Prowadzimy między innymi sprawy o odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu: WYPADKI KOMUNIKACYJNE dochodzenie roszczeń z AC, OC sprawcy wypadku komunikacyjnego dochodzenie roszczeń od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego dochodzenie odszkodowań z tytułu powstałych szkód materialnych, w tym kosztów najmu pojazdu zastępczego, utraty wartości pojazdu na skutek wypadku, kosztów pogrzebu, leczenia, wizyt lekarskich, operacji, rehabilitacji, lekarstw, dojazdów, noclegów itp. dochodzenie zadośćuczynień z tytułu uszkodzenia ciała, wywołania rozstroju zdrowia bądź śmierci osoby najbliższej dochodzenie rent z tytułu całkowitej bądź częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej, zwiększenia potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość dochodzenie roszczeń dla najbliższych członków rodziny zmarłego BŁĘDY W SZTUCE LEKARSKIEJ dochodzenie odszkodowań z tytułu powstałych szkód majątkowych, w tym kosztów pogrzebu, kosztów leczenia, wizyt lekarskich, operacji, rehabilitacji, lekarstw, dojazdów, noclegów itp. dochodzenie zadośćuczynień z tytułu uszkodzenia ciała, wywołania rozstroju zdrowia bądź śmierci osoby najbliższej dochodzenie rent z tytułu całkowitej bądź częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej, zwiększenia potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość WYPADKI PRZY PRACY dochodzenie odszkodowań z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych dochodzenie roszczeń uzupełniających w stosunku do świadczeń wynikających z ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w tym zadośćuczynień NARUSZENIE DÓBR OSOBISTYCH żądanie zaniechania działań naruszających dobra osobiste dochodzenie czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych w tym przeprosin w odpowiedniej treści i formie dochodzenie zadośćuczynień z tytułu naruszenia dóbr osobistych dochodzenie określonych sum pieniężnych na wskazane cale społeczne dochodzenie odszkodowań z tytułu wyrządzenia szkód majątkowych CZYNY NIEDOZWOLONE dochodzenie odszkodowań z tytułu wyrządzenia szkód majątkowych dochodzenie zadośćuczynień z tytułu uszkodzenia ciała, wywołania rozstroju zdrowia bądź śmierci osoby najbliższej reprezentacja pokrzywdzonych i oskarżycieli posiłkowych w sprawach karnych CZYNY NIEUCZCIWEJ KONKURENCJI żądania zaniechania niedozwolonych działań dochodzenie czynności potrzebnych do usunięcia skutków niedozwolonych działań w tym przeprosin w odpowiedniej treści i formie dochodzenie odszkodowań oraz wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści dochodzenie odpowiednich sum pieniężnych na określony cel społeczny UTRATA WARTOŚCI NIERUCHOMOŚCI dochodzenie roszczeń z tytułu spadku wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany dochodzenie roszczeń z tytułu utraty wartości nieruchomości wskutek immisji dochodzenie roszczeń związanych z posadowieniem na nieruchomości urządzeń przesyłowych, słupów energetycznych, gazociągów, wodociągów itp. ODSZKODOWANIA Z UBEZPIECZENIOWEGO FUNDUSZU GWARANCYJNEGO dochodzenie odszkodowań i zadośćuczynień z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w sytuacji gdy nie ustalono tożsamości sprawcy szkody; gdy posiadacz pojazdu mechanicznego nie był ubezpieczony obowiązkowym ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych; gdy rolnik, osoba pozostająca z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub osoba pracująca w jego gospodarstwie rolnym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną szkodę w związku z posiadaniem przez rolnika gospodarstwa rolnego, a rolnik nie był ubezpieczony obowiązkowym ubezpieczeniem OC rolników ODSZKODOWANIA Z OC ROLNIKÓW dochodzenie odszkodowań i zadośćuczynień z ubezpieczenia OC rolników w związku ze szkodami związanymi z posiadaniem przez rolnika gospodarstwa rolnego będącymi następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia dochodzenie odszkodowań i zadośćuczynień w związku ze szkodami związanymi z ruchem pojazdów wolnobieżnych będących w posiadaniu rolników posiadających gospodarstwo rolne i użytkowanych w związku z posiadaniem tego gospodarstwa rolnego dochodzenie odszkodowań za szkody powstałe w budynkach rolniczych na skutek zdarzeń losowych w postaci ognia, huraganu, powodzi, deszczu nawalnego, gradu, opadów śniegu Więcej na: Odszkodowania i zadośćuczynieniaDobrowolne ubezpieczenieCzy odszkodowanie z indywidualnego ubezpieczenia na życie uwzględnia się przy dochodzeniu roszczeń od sprawcy wypadku?Krzywy chodnikTrudno jest wymagać od pieszego, aby ten poruszał się tylko i wyłącznie po nieuszkodzonych, czy prostych płytach z OC sprawcy wypadkuBardzo często spotykanym zjawiskiem jest odmowa wypłaty zgłoszonych roszczeń bądź zaniżanie przez zakłady ubezpieczeń należnego odszkodowania czy dla osób najbliższychCzy osobom bliskim poszkodowanego należy się zadośćuczynienie również w sytuacji, gdy na skutek czynu niedozwolonego poszkodowany doznał poważnego uszczerbku na zdrowiu?Pogryzienie przez psa rolnika a odszkodowaniePytanie zasadnicze, czy obowiązkowe ubezpieczenie OC rolnika obejmuje również zakresem swojej ochrony szkody wyrządzone przez psa należącego do rolnika? W niniejszym artykule postaramy się odpowiedzieć na to pytanie. Zadośćuczunienie za zmarłego w rodzinieZgodnie z art. 446 § 4 Kodeksu cywilnego, sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Przepis ten ma bardzo szerokie zastosowanie. Nie chodzi tu bowiem tylko o zadośćuczynienie z OC sprawcy wypadku, ale także np. o zadośćuczynienie z tytułu przestępstwa czy zadośćuczynienie za błąd w sztuce szkody pokryje ubezpieczenie OC rolnikówIstotnym dla określenia zakresu ubezpieczenia OC rolników jest użycie przez ustawodawcę sformułowania „szkoda związana z posiadaniem gospodarstwa rolnego". Ubezpieczenie – co oczywiste - nie obejmuje zatem całej odpowiedzialności cywilnej rolników, tj. za i zadośćuczynienie za zmarnowany urlopCoraz większa świadomość konsumentów powoduje, że coraz częściej dochodzimy przysługujących nam roszczeń, w tym wobec biur podróży za nieudany urlop, czy to odszkodowań, czy też jest odpowiedzialny za stan chodnika?Kto jest odpowiedzialny za stan chodnika? Kto powinien dbać o to, aby chodnik był zawsze odśnieżony, posypany piaskiem czy solą? Do kogo zgłaszać roszczenia w razie nieszczęśliwego wypadku? Jakie roszczenia przysługują nam w razie poślizgnięcia się na nieodśnieżonym chodniku? Utrata wartości nieruchomości - odszkodowanieZdarzają się sytuacje, że na skutek działań administracyjnych nieruchomości, których jesteśmy właścicielami, tracą na wartości np. z uwagi na wprowadzane ograniczenia w ich zabudowie. Przykładami takich działań jest np. dokonywanie zmian w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, czy np. tworzenie obszarów ograniczonego użytkowania wkoło lotnisk. Czy przysługują nam w takich sytuacjach jakieś roszczenia odszkodowawcze? Jak uzyskać odszkodowanie za utratę wartości nieruchomości?Opodatkowanie odszkodowania i zadośćuczynieniaCzy uzyskane odszkodowania bądź zadośćuczynienia podlegają opodatkowaniu? Czy trzeba będzie podzielić się z urzędem skarbowym częścią uzyskanych kwot? Jak to wygląda w praktyce? Uszkodzenie jednej opony a konieczność wymiany obuCzy w sytuacji uszkodzenia tylko jednej opony podmiot odpowiedzialny za powstałą szkodę musi pokryć koszty wymiany tylko tej jednej opony, czy też mamy prawo dochodzić kosztów wymiany obu opon znajdujący się na danej osi pojazdu? Od kiedy naliczane są odsetki od zadośćuczynieniaOd jakiego momentu możemy naliczać odsetki ustawowe za opóźnienie w związku z brakiem wypłaty zadośćuczynienia? Kompensata dla ofiar przestępstw Czym jest i na czym polega państwowa kompensata przysługująca ofiarom niektórych czynów zabronionych uregulowana w ustawie z 2005 r? Utrata wartości pojazdu na skutek wypadkuRoszczenie z tytułu utraty wartości handlowej pojazdu - kiedy przysługuje i jak go dochodzić? Odszkodowania Łódź ZgierzOferujemy kompleksową pomoc prawną w szeroko rozumianych sprawach o odszkodowania oraz zadośćuczynienia. Zapraszamy do zapoznania się z nasza ofertą. Odszkodowanie nieopodatkowane PIT jako dochódOd lat istniały wątpliwości czy odszkodowanie stanowi dochód objęty podatkiem PIT. Najnowsza interpretacja Dyrektora KIS wyjaśnia tę kwestię – nie. Nie trzeba płacić PIT od powinno uwględniać VATOdszkodowanie dla leasingobiorcy powinno obejmować VATZakazana klauzula w polisie nie do zaakceptowaniaCzym są niedozwolone postanowienia umowne i w jaki sposób można je zwalczać? Czy sąd ma obowiązek uwzględnić niedozwolone postanowienia umowne z urzędu, czy np. na wniosek adwokata?Szkoda wyrządzona przez dziecko Jak wygląda kwestia odpowiedzialności odszkodowawczej w przypadku spowodowania szkody przez dziecko? Kto odpowiada za szkody wyrządzone przez dziecko?Brak zapiętych pasów - wpływ na odszkodowanie i zadośćuczynienieCo dzieje się z należnym odszkodowaniem bądź zadośćuczynieniem w sytuacji, gdy poszkodowany w wypadku nie miał zapiętych pasów bezpieczeństwa? Słowa kluczowe: Adwokat łódź, adwokat zgierz, adwokat ozorków, kancelaria adwokacka łódź, kancelaria adwokacka zgierz, adwokat łódź, odszkodowania zgierz, adwokat w łodzi, dochodzenie odszkodowań łódź, adwokat sprawy karne łódź, porady prawne łódź UWAGA! To wpis archiwalny! Zachęcam do przeczytania nowszego wpisu: jak zmiany w przepisach wpłynęły na długość terminu przedawnienia. W skrócie – w mojej ocenie osoby, które do 30 marca 2018 roku zgłosiły na piśmie roszczenie spółce Port Lotniczy Gdańsk sp. z mają czas do 31 grudnia 2024 roku na złożenie pozwu do Sądu. —————————————————- Do tej pory, w poprzednich wpisach, przedstawiłem: 1) Skąd się wzięła możliwość dochodzenia odszkodowania od lotniska – 2) Do kiedy można zgłaszać roszczenia do lotniska – 3) Orzecznictwo sądów – za co przysługuje odszkodowanie – Czas, abym opisał jak zgłosić do lotniska roszczenie o odszkodowanie. Przede wszystkim – raz jeszcze to przypomnę – we właściwym terminie. Termin na zgłoszenie roszczeń upływa w marcu 2018 roku. Nie warto jednak czekać do ostatnich dni marca 2018 roku. Wiele osób zostawia swoje sprawy „na ostatnią chwilę” i zapewne w lutym i marcu 2018 roku zarówno moja kancelaria, jak i inne kancelarie, będą miały nawał nowych zleceń w sprawach hałasu samolotowego. Czy warto działać w pośpiechu? Zdecydowanie nie. Obowiązany do wypłaty odszkodowanie jest ten, którego działalność spowodowała wprowadzenie ograniczeń w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania (art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska). W Gdańsku obowiązanym do wypłaty odszkodowania jest Port Lotniczy Gdańsk spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gdańsku, ul. Słowackiego 200, 80-298 Gdańsk (KRS: 0000075422, NIP: 5220010256, REGON: 01036572200000). Z roszczeniem występujemy zatem do spółki Port Lotniczy Gdańsk sp. z Przepisy prawa nie regulują szczegółowo trybu rozpatrywania roszczeń przez obowiązany podmiot. Nie ma szczegółowych regulacji jak w przypadku np. ubezpieczycieli. Ja, w imieniu moich Klientów, zgłaszam roszczenia pisemnie. Roszczenia powinny być sformułowane konkretnie. Warto podać w piśmie zgłaszającym roszczenia: – kto zgłasza roszczenie, – jakiej nieruchomości dotyczy zgłoszczenie roszczenia (numer księgi wieczystej, numer działki), – jakiej kwoty roszczący domaga się tytułem odszkodowania w związku z utratą wartości handlowej nieruchomości, – jakiej kwoty roszczący domaga się tytułem odszkodowania w związku z kosztami adaptacji-rewitalizacji akustycznej (wyciszenia-wygłuszenia i montażu klimatyzacji) budynku, – na konto bankowe o jakim numerze ma być wypłacone odszkodowanie, – jaki termin roszczący wyznacza na wypłacenie odszkodowania, – z czego roszczący wywodzi, że należy mu się odszkodowanie – tu warto opisać związek pomiędzy żądanym odszkodowaniem a ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości w wyniku ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania wokół Portu Lotniczego im. Lecha Wałęsy w Gdańsku uchwałą nr 203/XVIII/16 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 29 lutego 2016 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania wokół Portu Lotniczego im. Lecha Wałęsy w Gdańsku (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego, poz. 1093, z 16 marca 2016 r.), – podstawę prawną zgłaszanych roszczeń, – można przytoczyć orzecznictwo sądów w podobnych sprawach. Nie jest uregulowane w ustawie ile czasu nasz przeciwnik ma na wypłatę odszkodowania. Ja, w sprawach moich Klientów, z reguły wyznaczam spółce Port Lotniczy Gdańsk sp. z termin 14 dni od doręczenia pisma stanowiącego zgłoszenie roszczeń. Od 15. dnia począwszy od doręczenia zgłoszenia roszczeń naliczam odsetki ustawowe za opóźnienie. Wobec faktu, że termin nie jest uregulowany przepisem szczególnym, ma zastosowanie ogólny przepis z kodeksu cywilnego: Art. 455 kodeksu cywilnego Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Z orzecznictwa sądów wynika, że należy wyznaczyć termin obiektywnie realny, w którym dłużnik (spółka prowadząca port lotniczy) mógłby wykonać swoje zobowiązanie. Przykładowo Sąd Apelacyjny w Warszawie w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem z dnia 9 czerwca 2017 r., VI ACa 338/16, uznał, że 1 dzień to za mało na weryfikację roszczeń i wypłatę odszkodowania. W tej sprawie roszczący wyznaczył lotnisku 1-dniowy termin na wypłatę odszkodowania. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał: „W ocenie Sądu przedmiotowa ocena i dokonanie jej weryfikacji nie była możliwa w zakreślonym jednodniowym terminie. Uwzględniając zatem realia sprawy, w tym ewentualnie nawet konieczność weryfikacji żądania poprzez zlecenie wykonania operatu szacunkowego przez pozwanego, czas niezbędny do ich podjęcia nie mógł być krótszy niż 21 dni. Stąd też Sąd uznał, iż o opóźnieniu w spełnieniu świadczenia, w tej konkretnej sprawie, można mówić dopiero po upływie w/w terminu a nie jednego dnia, który nie miał charakteru realnego.”. Sąd Apelacyjny w Warszawie w powyższej sprawie przyjął, że właściwy termin to 21 dni. I odsetki zasądził po upływie 21-dniowego terminu. Musimy pamiętać, że w Rzeczypospolitej Polskiej nie obowiązuje prawo precedensowe. Każdy sędzia jest niezawisły w orzekaniu. Obiektywnie realny termin jest zatem kwestią wymagającą właściwego uargumentowania. I myślę, że szereg argumentów znalazłby się zarówno za 7-dniowym terminem, 14-dniowym terminem, 21-dniowym terminem, jak i za 30-dniowym terminem. W mojej ocenie termin 14 dni od doręczenia pisma stanowiącego zgłoszenie roszczeń to termin realny, aby spółka Port Lotniczy Gdańsk sp. z mogła zweryfikować roszczenia i wypłacić odszkodowanie. Jak wspomniałem wcześniej, należy podać konkretne kwoty żądane tytułem odszkodowania. Ogólnikowe zgłoszenie roszczeń (bez podania kwot) w mojej ocenie może spowodować trudności w udowodnieniu w późniejszym postępowaniu sądowym co do jakich konkretnie roszczeń, co do jakich kwot, właściciel nieruchomości wystąpił do spółki Port Lotniczy Gdańsk sp. z przed upływem 2-letniego terminu. Mogłoby to doprowadzić nawet do przegrania procesu sądowego. Wysokość żądanych kwot można próbować określić samodzielnie. Można też od razu zasięgnąć pomocy rzeczoznawcy. Ważne jest, aby nie zgłosić zbyt niskich roszczeń. Wyobraźmy sobie taką sytuację: zgłaszamy roszczenie do spółki Port Lotniczy Gdańsk sp. z o zapłatę odszkodowania z tytułu utraty wartości nieruchomości i żądamy z tego tytułu kwoty 20 000 zł. Nie udaje się dojść do porozumienia z przeciwnikiem. Kierujemy pozew do Sądu o zapłatę kwoty 20 000 zł wraz z odsetkami. W toku procesu sądowego (już po marcu 2018 roku, czyli po upływie 2-letniego terminu) biegły sądowy na zlecenie Sądu sporządza opinię, z której wynika, że utrata wartości nieruchomości wyniosła 30 000 zł (a nie 20 000 zł, jak podaliśmy w zgłoszeniu roszczeń i w pozwie). Możemy oczywiście podjąć próbę rozszerzenia powództwa do kwoty 30 000 zł. Jest natomiast znaczne ryzyko, że Sąd uzna, że roszczenie powyżej kwoty 20 000 zł zgłoszonej przed upływem 2-letniego terminu po prostu wygasło. Na etapie zgłoszenia roszczeń możemy zgłosić kwotę nawet wyższą od obiektywnej szkody. Ważne jest, aby później (gdyby nie udało się porozumieć z lotniskiem co do polubownego zakończenia sporu) nie przeszacować kwoty żądanej w pozwie kierowanym do Sądu. Skierowanie pozwu do Sądu jest ostatecznym krokiem, gdy nie udaje się zakończyć sprawy polubownie. Wyobraźmy sobie taką sytuację: zgłaszamy roszczenie do spółki Port Lotniczy Gdańsk sp. z o zapłatę odszkodowania z tytułu utraty wartości nieruchomości i żądamy z tego tytułu kwoty 100 000 zł (kwotę tę określiliśmy samodzielnie, bez rzeczoznawcy). Nie udaje się dojść do porozumienia z przeciwnikiem. Kierujemy pozew do Sądu o zapłatę kwoty 15 000 zł wraz z odsetkami (pozywamy „na próbę” tylko o część wcześniej zgłoszonego roszczenia). W toku procesu sądowego biegły sądowy na zlecenie Sądu sporządza opinię, z której wynika, że utrata wartości nieruchomości wyniosła 40 000 zł. Rozszerzamy powództwo w Sądzie z 15 000 zł do 40 000 zł. Wygrywamy sprawę w całości. Sąd całością kosztów procesu obciąża spółkę Port Lotniczy Gdańsk sp. z Po zgłoszeniu roszczeń port lotniczy powinien je rozpatrzyć. Jeśli rozpatrzyłby je odmownie i próby polubownego rozwiązania sporu nie przyniosłyby rezultatu to kolejnym krokiem jest skierowanie sprawy na drogę sądową. W tym celu należy skierować do Sądu pozew o zapłatę (w postępowaniu cywilnym) przeciwko spółce Port Lotniczy Gdańsk sp. z I teraz wyobraźmy sobie cztery sytuacje (w każdej założyłem etap przedsądowy i etap sądowy – a dla uproszczenia opisałem tylko roszczenie w zakresie utraty wartości nieruchomości): 1) Pierwsza to wcześniej opisane zgłoszenie zbyt niskich roszczeń i pozew o zbyt niską kwotę – wskutek zgłoszenia zbyt niskich kwot Sąd może zasądzić tylko zgłoszoną wcześniej kwotę (tracimy część roszczeń). Efekt – możliwa utrata części roszczeń. 2) Druga to również wcześniej opisane zgłoszenie wysokich roszczeń, pozew o część kwoty „na próbę” i rozszerzenie powództwa w Sądzie po opinii biegłego sądowego w toku procesu. Efekt – zasądzenie 100% obiektywnie przysługującej kwoty i obciążenie pozwanego (Port Lotniczy Gdańsk sp. z całością kosztów procesu sądowego. 3) Trzecia to zgłoszenie przykładowo roszczenia do lotniska o kwotę 150 000 zł tytułem odszkodowania za utratę wartości nieruchomości (kwota określona samodzielnie, bez pomocy rzeczoznawcy). Następnie skierowanie pozwu do Sądu o zapłatę kwoty 150 000 zł. W toku procesu sądowego zasięgnięcie przez Sąd opinii biegłego sądowego określającej utratę wartości nieruchomości na 50 000 zł. W takim przypadku wygrywamy 50 000 zł, ale skierowaliśmy do Sądu sprawę o 150 000 zł, więc wygraliśmy ją tylko w 1/3. Przegraliśmy ją w 2/3. Efekt – zasądzenie 100% obiektywnie przysługującej kwoty, ale obciążenie kosztami procesu powoda (roszczącego) aż w 2/3, a pozwanego (Port Lotniczy Gdańsk sp. z tylko w 1/3. 4) Czwarta to skorzystanie z pomocy rzeczoznawcy przed skierowaniem sprawy do Sądu – tj. Klient zasięga operatu rzeczoznawcy i zgłoszenie roszczeń (złożone przed upływem terminu) jest na kwotę nie mniejszą, niż wynikająca z operatu rzeczoznawcy. Jeśli nawet w takim przypadku nie udałoby się porozumieć z portem lotniczym (a mając operat rzeczoznawcy powinno to być łatwiejsze), to mamy rzetelnie oszacowaną kwotę odszkodowania. Przykładowo – z operatu rzeczoznawcy wynika spadek wartości nieruchomości na poziomie 50 000 zł. Do portu lotniczego zgłoszone zostało roszczenie o 50 000 zł odszkodowania. Wskutek braku porozumienia z przeciwnikiem, złożony został pozew o zapłatę 50 000 zł. W toku procesu sądowego biegły sądowy również zaopiniował, że utrata wartości nieruchomości wynosi 50 000 zł. W takim przypadku Sąd zasądzi 50 000 zł i obciąży w całości pozwanego (Port Lotniczy Gdańsk sp. z kosztami procesu. Efekt – zasądzenie 100% obiektywnie przysługującej kwoty i obciążenie pozwanego (Port Lotniczy Gdańsk sp. z całością kosztów procesu sądowego. Dodatkowo prywatny operat rzeczoznawcy już na etapie przedsądowym powinien ułatwić negocjacje ewentualnej ugody z portem lotniczym. Jak widzisz – możliwych jest wiele strategii, aby uzyskać należne odszkodowanie. Zacząć należy przede wszystkim od formalnie prawidłowego sformułowania pisma, w którym zostaną zgłoszone roszczenia. To bardzo ważne! Nieprawidłowe zgłoszenie roszczeń może skutkować utratą prawa do odszkodowania (gdy minie termin, a przed jego upływem nie zgłosisz prawidłowo wszystkich przysługujących Ci roszczeń). Kolejny krok to skuteczne doręczenie pisma zawierającego zgłoszenie roszczeń spółce Port Lotniczy Gdańsk sp. z Wówczas rozpocznie się weryfikacja zgłoszonych roszczeń przez spółkę Port Lotniczy Gdańsk sp. z Kluczowe jest, aby dokonać zgłoszenia roszczeń przed upływem terminu (termin upływa w marcu 2018 r.). Jeśli już tego dokonamy to na pertraktacje z portem lotniczym (i ewentualnie później skierowanie sprawy na drogę sądową) będziemy mieli zdecydowanie więcej czasu. Roszczenie o odszkodowanie należne właścicielowi nieruchomości przedawnia się po 10 latach od dnia wejścia w życie uchwały ustanawiającej obszar ograniczonego użytkowania, pod warunkiem dochowania 2-letniego terminu na zgłoszenie roszczeń – tak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z 4 grudnia 2013 r., II CSK 161/13. Mówiąc prościej – jeśli zdążysz zgłosić roszczenia do spółki Port Lotniczy Gdańsk sp. z przed upływem 2-letniego terminu (marzec 2018 r.) to Twoje roszczenie przedawni się dopiero po 10 latach (marzec 2026 r.). Czyli na ewentualne skierowanie pozwu do Sądu będziesz miał czas aż do marca 2026 r. Jeśli zaś nie zgłosisz prawidłowo roszczeń do spółki Port Lotniczy Gdańsk sp. z przed upływem 2-letniego terminu (marzec 2018 r.) to Twoje roszczenia wygasną i nie będziesz już mógł skutecznie dochodzić odszkodowania! Jeśli jesteś pewien (albo tylko przypuszczasz), że Twoja nieruchomość została objęta OOU wokół Portu Lotniczego im. Lecha Wałęsy w Gdańsku to skontaktuj się ze mną. W każdym przypadku bezpłatnie i niezobowiązująco dokonuję wstępnej oceny, a następnie przedstawiam propozycję poprowadzenia sprawy. Inwestycje strukturalne na cele publiczne zostały przez ustawodawcę uznane za tak istotne, że ich realizacja może odbywać się kosztem konstytucyjnej ochrony prawa własności prywatnej. Interes społeczny ma większą wagę, niż partykularny interes właścicieli nieruchomości. Zarówno konstytucja, jak i szereg ustaw pozwalają na wywłaszczenie nieruchomości pod warunkiem wypłaty odszkodowania na rzecz dotychczasowego właściciela nieruchomości. Jednym z celów, na które może zostać dokonane wywłaszczenie jest budowa dróg publicznych. Przez ostatnie 20 – 30 lat był to najczęstszy powód wywłaszczeń w treściAdd a header to begin generating the table of contentsSpecustawa drogowaWywłaszczenie nieruchomości na cele budowy dróg ekspresowych i autostrad odbywa się na gruncie Ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, co do której potocznie używa się określenia Specustawa drogowa. Pozwala ona na przymusowe (wbrew woli właściciela) nabywanie nieruchomości na rzecz min. Skarbu Państwa, który w przypadku dróg krajowych reprezentuje Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). Ustawodawca założył, że interes społeczny jest w tym wypadku ważniejszy niż interes prywatny, dlatego wywłaszczenie może nastąpić tylko na cele publiczne. Wywłaszczenie stanowi wyjątek od konstytucyjnej ochrony prawa własności. Twoje mienie podlega wywłaszczeniu? Skotaktuj się z nami już na wczesnym etapie postępowania i uzyskaj nawet 28% wyższe społeczne przed wywłaszczeniemWywłaszczenie poprzedza szereg różnych czynności prawnych i faktycznych. Zwykle od momentu rozpoczęcia procedury do czasu budowy drogi upływa kilka, czasem kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt lat. Jednym ze wczesnych etapów inwestycji jest prowadzenie tzw. konsultacji społecznych. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad organizuje spotkania, o których zawiadamia za pośrednictwem władz lokalnych. Konsultacje społeczne mają charakter głosu doradczego. Wyrażenie sprzeciwu społecznego zwykle nie wpływa na odwołanie czy zmianę przebiegu inwestycji. Decyzja środowiskowa DŚU dla inwestycji drogowejBudowa drogi jest uznawana za inwestycję, która wywołuje znaczne oddziaływanie na środowisko. Aby takową móc realizować, niezbędne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Decyzję wydaje regionalny dyrektor ochrony środowiska. Ten etap budowy drogi daje mieszkańcom regionu realny wpływ na inwestycję, dzięki możliwości złożenia odwołania od decyzji. Projektuj i budujObecnie większość dużych inwestycji drogowych realizowana jest w programie projektuj i buduj. Zakłada on, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad daje wytyczne funkcjonalne a wybrana w przetargu publicznym firma sama sporządza projekt wykonawczy. Zwykle na okres projektowy przeznacza się kilkanaście miesięcy, które zakończone są wnioskiem o wydanie decyzji ZRID. Decyzja ZRIDDecyzja ZRID wydawana jest na wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad przez właściwego miejscowo wojewodę. Od dnia złożenia wniosku wojewoda ma 90 dni na jej wydanie. O wszczęciu postępowania w zakresie wydania decyzji są informowane strony, a więc również wywłaszczeni. Czas pomiędzy wszczęciem postępowania a wywłaszczeniem warto wykorzystać na przygotowanie się do opuszczenia nieruchomości oraz wyceny. Decyzja o Zezwoleniu na Realizację Inwestycji Drogowej (decyzja ZRID) jest kluczowym momentem dla osoby dotkniętej wywłaszczeniem. To decyzja ZRID dokonuje podziału nieruchomości zgodnie z potrzebami inwestora, zmienia przeznaczenie nieruchomości, udziela pozwolenia na budowę, ale przede wszystkim przenosi własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Wszystkie te skutki wystąpią, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Uzyskaj wyższe odszkodowanie dzięki usługom INLEGIS Kancelarie PrawnePorada prawna w sprawie prawna w sprawie wywłaszczenia wraz z analizą operatu obsługa postępowania w sprawie ustalenia wartości odszkodowania za wywłaszczeniRygor natychmiastowej wykonalności dla decyzji ZRIDDecyzji ZRID na wniosek inwestora (GDDKiA), w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym, nadaje się rygor natychmiastowej wymagalności. W praktyce niemalże każda decyzja dla budowy dróg ekspresowych i autostrad jest zaopatrzona w rygor natychmiastowej wymagalności. Na podstawie decyzji ZRID z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności GDDKiA może wejść w natychmiastowe posiadanie objętych nią nieruchomości, mimo że nadal są własnością rolników. Wydanie wywłaszczonej nieruchomości. Premia 5 procent za wydanie dobrowolneSpecustawa drogowa przewiduje dodatkowy bonus dla osób, które dobrowolnie wydadzą nieruchomość na potrzeby inwestycji. Ważne:Dobrowolne wydanie nieruchomości musi być dokonane w terminie 30 dni od daty odebrania zawiadomienia o wydaniu decyzji ZRID. Musi ono być dokonane poprzez złożenie oświadczenia woli na piśmie do właściwego oddziału GDDKiA. Nie ma ono nic wspólnego z akceptacją wyceny. Premia zostanie przyznana również osobom, które się z nią nie zgadzają. Za dobrowolne wydanie nieruchomości odszkodowanie zostanie powiększone o dodatkowe pięć procent. Odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości zajętych pod drogi publiczneWywłaszczenie nieruchomości dopuszczalne jest tylko za odszkodowaniem. Wysokość odszkodowania ustala w drodze decyzji ten sam organ, który wydał decyzję ZRID. W przypadku dróg krajowych jest nim wojewoda. Ważne:Odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości zajętych pod drogi publiczne nie jest zapłatą ceny. Strony nie negocjują i nie spotykają się u notariusza. Jego wysokość ustalana jest jednostronnie przez organ. Strona ma wpływ na wysokość odszkodowania poprzez wnoszenie wniosków dowodowych oraz środków odwoławczych. Odszkodowanie zwykle jest ustalane i wypłacane po zajęciu nieruchomości (długo po) a najczęściej również po przejściu prawa własności. Wypłata odszkodowania nie jest warunkiem koniecznym do przejęcia nieruchomości. Zasada korzyści art. 134 Ustawy o gospodarce nieruchomościamiArtykuł 134 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ustanawia tzw. zasadę korzyści. Na jego gruncie nieruchomość wyceniana jest zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem nieruchomości, o ile zmiana przeznaczenia nie powoduje wzrostu wartości. Zmiana przeznaczenia z rolnego na inwestycyjne na cele budowy drogi publicznej zwykle powoduje znaczny wzrost wartości. Niestety w orzecznictwie pojawił się rozłam w kwestii interpretacji brzmienia art. 134. Dotychczasowe rozumienie zasady korzyści to: jeśli na skutek wywłaszczenia nieruchomości doszło do wzrostu jej wartości, to odszkodowanie należy ustalać wg. wartości rynkowej zgodnej z przyszłym przeznaczeniem. Najczęściej z taką sytuacją mamy do czynienia przy wywłaszczeniu gruntów rolnych. Jeśli grunty rolne na rynku lokalnym są warte 5 złotych za metr kwadratowy a grunty drogowe 25 złotych za metr kwadratowy, to odszkodowanie ustalamy zgodnie z przeznaczeniem drogowym. W 2019 roku pojawiło się orzecznictwo, które nie jest póki co powszechne, wskazujące na to, że treść zasady korzyści precyzuje rozporządzenie w sprawie zasad wyceny. Precyzowanie ma polegać na tym, że nie porównuje się do gruntów o wyższej wartości, tylko powiększa dotychczasową wartość o maksymalnie 50%. Skutki są ogromne: powiększenie przeciętnej wartości gruntów rolnych, czyli 5 złotych, o 50% daje kwotę 7,50 złotego – przeciętna wartość gruntów drogowych wynosi 25 złotych za metr opisane okoliczności wskazują na to, że odszkodowanie za tą samą nieruchomość, położoną poza obszarem zabudowanym, o powierzchni 5000 metrów kwadratowych, może zostać ustalone na poziomie 37 500 złotych lub na poziomie 200 000 złotych. Potwierdza to praktyka. Większość osób dotkniętych wywłaszczeniem nie ma takiej gruntu pod drogi 2021Nieruchomości gruntowe o przeznaczeniu drogowym mogą być, i bywają, przedmiotem sprzedaży. Transakcji nieruchomościami nabywanymi na cele drogowe jest niewiele, w szczególności od czasu wejścia w życie specustawy drogowej. Ten stan niesie ze sobą ważkie konsekwencje, o których mowa w treści poniżej. Przeznaczenie nieruchomości pod drogiPrzeznaczenie nieruchomości gruntowej wynika z dokumentów planistycznych, w pierwszej kolejności z uchwalanego przez radę gminy planu zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego determinuje możliwy cel, na który nieruchomość może zostać wykorzystana. Nieruchomość może mieć przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, na cele prowadzenia działalności gospodarczej, na cele rolnicze, na cele drogowe i inne. Przeznaczenie drogowe nieruchomości może również wynikać z decyzji określającej lokalizację drogi, np. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID). W przypadku objęcia nieruchomości decyzją ZRID, jej treść ma pierwszeństwo przed planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ZRID zmienia w tym zakresie treść planu zagospodarowania nieruchomościami przeznaczonymi na cele drogoweAby umożliwić korzystanie z nieruchomości na cele budowlane, niezbędne jest istnienie dróg. Nie każda nieruchomość ma bezpośredni dostęp do drogi publicznej. Czasem dostęp do działki realizowany jest drogą wewnętrzną ustanowioną na nieruchomościach prywatnych. Duże działki przeznaczone na hale produkcyjne, magazynowe, czy osiedla posiadają własną komunikację wewnętrzną. Takie nieruchomości są przedmiotem sprzedaży. Strony umowy części nieruchomości o przeznaczeniu drogowym traktują jako służebne w stosunku do podstawowych funkcji. Często nie wyodrębniają w ofercie ani w akcie notarialnym ich realnej wartości, traktując je jako składową. Akty notarialne, w których sprzedaży podlega wyłącznie grunt drogowy, mają najczęściej miejsce podczas tworzenia dróg publicznych. Kupującym w tym wypadku jest podmiot publiczny, tj. gmina, powiat, województwo, Skarb Państwa itd. Podmioty publiczne mają prawo dokonywać zakupu nieruchomości na wolnym rynku z uwzględnieniem rygorów związanych z wydatkowaniem środków publicznych. Ten tryb nabycia jest wykorzystywany rzadko, ponieważ prostszym jest użycie specustawy drogowej i dokonanie wywłaszczenia. Wyżej opisane okoliczności, tj. niewielka ilość transakcji, ich służebny charakter oraz ograniczona ilość uczestników rynku (działki przeznaczonej na budowę drogi publicznej nie będzie chciał nabyć inwestor prywatny), powodują, że przedmiotowe transakcje tracą charakter rynkowy. W normalnych warunkach rynkowych powinien istnieć więcej niż jeden podmiot zainteresowany sprzedażą i więcej niż jeden podmiot zainteresowany zakupem. Wtedy możliwe są właściwe negocjacje. Wysokość cen gruntów pod drogiZe względu na wyżej opisane czynniki, ceny gruntów pod drogi nie mają tak stabilnego i przewidywalnego charakteru, jak ceny gruntów budowlanych, inwestycyjnych, czy rolnych. Na cele publiczne najczęściej nabywane są nieruchomości o bardzo małej powierzchni, np. na poszerzenie skrzyżowania, budowę zatoczki autobusowej itd. Duże inwestycje realizowane są poprzez wywłaszczenie, a nie zakup. Ze względu na to, że transakcje opiewają na małe wartości, strony nie prowadzą tak zaciekłych negocjacji. Na wysokość ceny wpływają lokalne relacje konkretnego mieszkańca z władzą lub z góry ustalona polityka cenowa. Doświadczonych obserwatorów rynku nie dziwią, wynikające z tego, znaczne rozbieżności cenowe. Czasem nawet na rynku lokalnym zdarzają się transakcje podobnymi nieruchomościami o znacznych różnicach w wartości. A już oczywistym są różnicę pomiędzy gminami, powiatami lub regionami kraju. Najniższe transakcje drogowe odbywają się za symboliczną złotówkę, ale te nie powinny być w żadnym wypadku traktowane jak rynkowe. Zazwyczaj grunty o przeznaczeniu drogowym mają wartość wyższą, niż grunty rolne, ale niższą niż nadające się do zabudowy kubaturowej. Przeciętne ceny gruntów pod drogi w obszarach niezurbanizowanych (rolniczych) wahają się pomiędzy 10 a 40 złotych za metr kwadratowy. Zdarza się, że konkretny rynek lokalny odchyla się w jedną bądź drugą stronę. Skrajne wartości obserwowane przez autora mieszczą się w widełkach pomiędzy 5 a 70 złotych za metr kwadratowy. Jak widać, różnice są ogromne, i rzadko stoi za nimi jakiekolwiek racjonalne uzasadnienie. Najczęstszą przyczyną różnic są jednostronne decyzje kupujących, którzy w przypadku niezgody sprzedającego mogą wykorzystać przymus wynikający ze specustawy. Im bardziej zurbanizowane obszary, tym bardziej wzrastają ceny nieruchomości, również drogowych. W małych miasteczkach ceny kształtują się na poziomie 30 – 60 złotych za metr kwadratowy, w większych dochodzą do 100 złotych za metr kwadratowy a w metropoliach potrafią osiągać po kilkaset złotych za metr kwadratowy. Zawsze są to wartości niższe niż gruntów, które mogą być wykorzystane do budowy domów, mieszkań, biurowców, czy hal produkcyjnych. Wartości transakcyjne nie są wrażliwe na upływ czasu i trudno obserwować w nich trend czasowy. Ceny gruntu pod drogi w 2021 roku były podobne do cen gruntu pod drogi w roku 2020 i w latach poprzednich. Czy wiesz, że … po wypłacie odszkodowanie nie jest już możliwe odwołanie od ustalonej wartości? Ostatnie momenty na podjęcie działań w obronie własnego interesu, to informacja o wartości wyceny i decyzja ustalająca odszkodowanie. Na odwołanie masz tylko 14 wartości rynkowej nieruchomości drogowejWartość rynkową nieruchomości ustala się w odniesieniu do cen transakcyjnych nieruchomości podobnych. Uprawnionym do określenie wartości rynkowej nieruchomości, również tej o przeznaczeniu drogowym, jest rzeczoznawca majątkowy. Większość rzeczoznawców majątkowych nie ma doświadczenia z podobnymi wycenami. Najczęstszą przyczyną sporządzania operatu szacunkowego nieruchomości jest potrzeba ustalenia wartości rynkowej zabezpieczenia banku dla celów kredytowych. Rzeczoznawcy wyceniają mieszkania, działki budowlane, domy, lokale użytkowe itp. Bez doświadczenia na specyficznym rynku nieruchomości drogowych, przy dużej rozbieżności w cenach, małej ilości transakcji, trudności w określeniu cech rynkowych decydujących o wartości, bardzo łatwo o błędy. Niejednokrotnie można spotkać się z sytuacjami, w których dwóch różnych rzeczoznawców, wyceniając tą samą nieruchomość, osiąga skrajnie różne wyniki, np. 100 000 złotych jedna wycena a 300 000 złotych inna wycena. Czasem trudno ocenić, który z rzeczoznawców był bliższy dokonywania wyceny gruntów pod drogiGrunty przeznaczone pod drogi publiczne rzadko znajdują nabywców nie będących podmiotami publicznymi. Rzadko również podmiot publiczny posługuje się wyceną, aby dokonać dobrowolnej transakcji zakupu u notariusza. Najczęściej nieruchomość wyceniana jest w postępowaniu zmierzającym do ustalenia odszkodowania. Odszkodowanie należy się z tytułu utraty prawa własności, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego oraz obciążenia nieruchomości prawem zależnym. Sytuacja taka może mieć miejsce na gruncie specustawy, Ustawy o gospodarce nieruchomościami lub innych ustaw. Odszkodowanie należy się również obecnemu właścicielowi z tytułu obniżenia wartości nieruchomości na skutek zmiany przez gminę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W każdym z tych przypadków organ powoła uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego do sporządzenia wyceny utraconego prawa. Ustalenie wartości utraconego prawa może zlecić również sam poszkodowany. Pierwszym celem takiego działania, będzie ustalenie obiektywnej bądź optymalnej wartości nieruchomości. Bez takiej wiedzy niemożliwe jest określenie, czy rzeczoznawca działający na zlecenie organu nie popełnił błędu, skutkującego zaniżeniem wartości odszkodowania. Operat szacunkowy sporządzony na zlecenie strony postępowania może być dowodem w sprawie o ustalenie odszkodowania. W świetle obowiązujących przepisów, jest to dowód równorzędny do tego, który został sporządzony na zlecenie organu. Profesjonalnie sporządzony operat, autorstwa kompetentnego rzeczoznawcy, może skutecznie ochronić interes osoby dotkniętej wywłaszczeniem lub zmianą planu zagospodarowania przestrzennego; szczególnie jeśli zostanie prawidłowo użyty przez kancelarię prawną. Jak podwyższyć odszkodowanie za wywłaszczenie pod drogi?Wycena nieruchomości dokonana przez rzeczoznawcę majątkowego działającego na zlecenie wojewody nie zawsze oddaje realną wartość nieruchomości. Bardzo często dochodzi w ten sposób do zaniżenia wartości odszkodowania. Aby się przed taką sytuacją bronić, trzeba podejmować na odpowiednich etapach właściwe działania:Ustalić obiektywną i prawidłową wartość nieruchomości. Najlepiej poprzez zlecenie alternatywnego operatu szacunkowego wyspecjalizowanemu rzeczoznawcy majątkowemu. Sprawdzić prawidłowość operatu sporządzonego na zlecenie wojewody pod kątem: ustalonych cech cenotwórczych nieruchomości wycenianej, zbadanego rynku nieruchomości podobnych, zastosowanej metodologii i wyliczeń itd. Złożyć zarzuty do operatu sporządzonego na zlecenie wojewody. Składać własne wnioski dowodowe, w tym operat szacunkowy sporządzony na zlecenie wywłaszczonego. Rozważyć ocenę operatu przez uprawnione stowarzyszenie rzeczoznawców majątkowych. Wnosić o przeprowadzenie rozprawy w postępowaniu administracyjnym. Wnosić środki odwoławcze. Wymieniony powyżej katalog nie wyczerpuje wszystkich możliwych działań wpływających na słuszne odszkodowanie. Środków należy używać adekwatnie do działań organu, wartości nieruchomości wycenianej oraz zamierzonych do osiągnięcia celów. Postępowaniem o ustalenie odszkodowania można świadomie zarządzać tylko, jeśli posiada się duże doświadczenie i interdyscyplinarną w postępowaniu administracyjnym o ustalenie odszkodowania za wywłaszczenieKodeks postępowania administracyjnego dopuszcza zawarcie ugody pomiędzy stronami postępowania posiadającymi przeciwstawne interesy. Podmiotem posiadającym przeciwstawny do wywłaszczonego interes jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. To ta instytucja jest płatnikiem odszkodowania, więc zależy jej na możliwie najniższej wartości. Zawarta ugoda zatwierdzana jest przez wojewodę. . Aby zawrzeć ugodę obie strony muszą być zgodne. Niestety GDDKiA rzadko wyraża wolę w tym zakresie. W praktyce możliwość taka istnieje tylko wyjątkowo w najbardziej drażliwych sprawach: tam gdzie dochodzi do wywłaszczenia nieruchomości zamieszkałej (domu) lub gdy długotrwałe postępowanie administracyjne nie może być zakończone ze względu na błędy kolejnych rzeczoznawców majątkowych. Składanie wniosku o przeprowadzenie rokowań w pozostałych przypadkach tylko wydłuży postępowanie. Odwołanie od decyzji wojewody ustalającej wysokość odszkodowania za wywłaszczenieOdwołanie od decyzji wojewody ustalającej wartość odszkodowania może złożyć wywłaszczony lub GDDKiA. Odwołanie od decyzji wojewody ustalającej wartość odszkodowania może złożyć wywłaszczony lub GDDKiA. Odwołanie składa się w terminie czternastu dni od daty doręczenia stronie decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem wojewody do ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa. Minister zaskarżoną decyzję może uchylić i przekazać do ponownego rozpoznania, zmienić lub utrzymać w mocy. Aby osiągnąć zamierzony skutek nie wystarczy niezadowolenie strony. Decyzji trzeba zarzucić naruszenie prawa. Zaliczka na poczet odszkodowania za wywłaszczenieW toku postępowania stronie może zostać wypłacona zaliczka na poczet odszkodowania w wysokości 70% ustalonej wartości nieruchomości. Ustawodawca chciał w ten sposób zapewnić stronie możliwość realnej obrony swoich interesów bez konieczności długotrwałego oczekiwania na środki. Ważne:Zaliczka wypłacana jest tylko na wniosek strony w terminie 30 dni od daty złożenia wniosku. Zaliczka może być wypłacona tylko po ustaleniu odszkodowania, czyli po wydaniu decyzji przez wojewodę. Wniosek o zaliczkę należy złożyć również gdy decyzja ZRID nie jest ostateczna, nawet jeśli nie składamy odwołania. GDDKiA nie może odmówić wypłaty zaliczki. Wypłata odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomośćAby doszło do wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie muszą być łącznie spełnione dwa warunki:Ostateczna decyzja ZRID. Ostateczna decyzja ustalająca odszkodowanie. Poszczególne oddziały GDDKiA mają różne praktyki w zakresie weryfikacji właściwego do wypłaty rachunku bankowego. Czasami żądają podpisów uwierzytelnionych lub potwierdzeń z banku. Żaden przepis GDDKiA do tego nie upoważnia, ale konsekwencją może być odmowa wypłaty i przekazanie środków do depozytu sądowego. Terminy ustalenia odszkodowania za wywłaszczenieTerminy wynikające z przepisów prawa są bardzo optymistyczne: 30 dni na ustalenie odszkodowania od decyzji ostatecznej bez rygoru natychmiastowej wymagalności, 60 dni na ustalenie odszkodowania od daty nadania decyzji rygoru natychmiastowej wymagalności i 30 dni na rozpatrzenie odwołania. Realne terminy liczy się w miesiącach: w większości przypadków sześć miesięcy lub więcej w pierwszej instancji. Składając środki odwoławcze od daty wywłaszczenia do dnia wypłaty odszkodowania mija kilkanaście lub więcej miesięcy. Przewlekłość i bezczynność organu ustalającego wysokość odszkodowania za wywłaszczenieNiedotrzymywanie ustawowych terminów bardzo często ma związek z niewywiązywaniem się przez organ z nałożonych na niego obowiązków. Może dochodzić do dwóch rodzajów naruszeń prawa:Bezczynności organu: sytuacji, w której nie są podejmowane żadne czynności zmierzające do załatwienia sprawy. Przewlekłości postępowania: sytuacji, w której podejmowane czynności mają charakter pozorny i nie zmierzają do załatwienia sprawy. W obu przypadkach możemy złożyć ponaglenie do organu wyższej instancji a jeśli takowe nie wywoła zamierzonego skutku skargę do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość. Jeśli do takiego stanu doszło z rażącym naruszeniem prawa, właściwy organ przyzna wywłaszczonemu dodatkową sumę pieniężną. Stwierdzenie bezczynności lub przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa otwiera również drogę do naprawienia poniesionej w ten sposób szkody. Podatek VAT od odszkodowania za wywłaszczenieKKwestia podatku VAT od odszkodowania za wywłaszczenie od lat nie jest jednoznacznie rozstrzygnięta. Wątpliwości biorą się z faktu, że decyzja ZRID równocześnie zmienia przeznaczenie gruntu oraz przenosi jego własność. W orzecznictwie występują trzy dominujące koncepcje:Zbyciu podlega grunt inwestycyjny na cele budowy drogi, który w przeciwieństwie do gruntów rolnych nie podlega przedmiotowemu zwolnieniu z VAT, więc należny podatek wynosi 23%. Zbyciu podlega grunt inwestycyjny, ale rolnik nie zajmujący się profesjonalnie obrotem nieruchomościami, więc transakcja jest wyłączona z opodatkowania VAT. Zbyciu podlega grunt rolny, więc przedmiotowo zwolniony jest z podatku od towarów i usług VAT. Nie ma wątpliwości, że odszkodowanie nie zostanie o VAT powiększone. Ustalona kwota jest kwotą brutto, choć w trakcie wyceny do porównań przyjmuje się wartości netto. Pewność co do podatku VAT można mieć tylko po uzyskaniu indywidualnej interpretacji podatkowej. Występując o nią warto się zabezpieczyć profesjonalistą na wypadek konieczności złożenia środków odwoławczych od decyzji. Postępowanie sądowe w zakresie ustalenia odszkodowania za wywłaszczenieUstalenie odszkodowania za wywłaszczenie odbywa się na drodze administracyjnej. W przypadku dróg krajowych organem właściwym jest wojewoda, organem odwoławczym jest minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa. Dopiero decyzja ministra może być zaskarżona na drodze sądowo – administracyjnej. W pierwszej kolejności przysługuje skarga do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego a środki zaskarżenia od niej składane są do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wykup resztówkiUstawodawca nakłada na Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad obowiązek wykupu części nieruchomości powstałych po podziale na skutek wydania decyzji ZRID, które nie nadają się do wykorzystania na dotychczasowe cele. Wykup resztówki następuje na wniosek wywłaszczonego. Proste wytyczne oczywiście podlegają interpretacji. GDDKiA nie jest zainteresowana zakupem gruntów, które nie służą realizacji inwestycji drogowej, więc zwykle wydaje decyzje odmowne. Najczęściej kryterium oceny jest wielkość pozostałej części działki i wykupowane są tylko te najmniejsze. Grunty wykupowane jako resztówki nie korzystają z zasady korzyści określonej w art. 134 Ustawy o gospodarce nieruchomościami, więc ich wartość określa się zgodnie z przeznaczeniem rolnym. Spory w tym zakresie rozstrzygane są na drodze z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji nwestycji w zakresie dróg z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.